Rechtspositie van het (burger)raadslid
De arbeidsvoorwaarden en vergoedingen van raads- en burgerraadsleden zijn vastgelegd in de Gemeentewet en het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers. Een groot deel hiervan is verplicht, maar bij enkele secundaire rechten heeft de gemeenteraad keuzevrijheid. Deze pagina geeft een beknopt overzicht van de belangrijkste rechten en vergoedingen, een volledige overzicht van alle rechten en vergoedingen wordt naar verwezen via links in de pagina's.
Algemene rechten en vergoedingen
Vergoedingen voor werkzaamheden
Elk raadslid krijgt maandelijks een vaste vergoeding die gebaseerd is op het inwoneraantal van de gemeente. Tilburg valt in de op één na hoogste categorie. Deze bedragen worden jaarlijks door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties geïndexeerd.
Voor burgerraadsleden geldt dat zij geen vaste vergoeding krijgen, maar een vergoeding afhankelijk van aanwezigheid. Deze is daardoor aanzienlijk complexer. Zie het hoofdstuk Burgerraadsleden voor een uitleg over deze vergoeding.
Toelage fractievoorzitter
Een fractievoorzitter ontvangt maandelijks een vergoeding voor de extra werkzaamheden voor zijn rol als fractievoorzitter. Het bedrag is afhankelijk van de omvang van de fractie.
Onkostenvergoeding
Elk raadslid ontvangt maandelijks een vaste onkostenvergoeding voor kosten die samenhangen met het raadslidmaatschap. Het gaat om kosten die niet puur functioneel zijn, maar ook niet privé. De vaste onkostenvergoeding is in ieder geval bedoeld voor kosten zoals: representatie, vakliteratuur, excursies, bureaukosten, contributies en lidmaatschappen (bijvoorbeeld van verenigingen), ontvangsten thuis en zakelijke giften.
Burgerraadsleden ontvangen geen onkostenvergoeding.
Ziektekostenverzekering
Elk raadslid ontvangt een tegemoetkoming in de kosten van een ziektekostenverzekering.
Burgerraadsleden ontvangen geen tegemoetkoming
Verzekering arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden
Elk raadslid ontvangt een bedrag gelijk aan de vergoeding voor één maand werk. Hiermee kunnen voorzieningen worden getroffen voor arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden. Raadsleden die de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt, hebben geen recht op deze vergoeding.
Burgerraadsleden ontvangen geen tegemoetkoming.
Ziekte- of zwangerschapsverlof
Bij zwangerschap of ziekte kan een raadslid tijdelijk ontslag krijgen. Tijdens dit tijdelijk ontslag wordt een vervanger benoemd. Het tijdelijk ontslag duurt altijd zestien weken en kan maximaal drie keer per raadsperiode worden toegekend. Een raadslid dat tijdelijk is ontslagen, blijft de vergoeding voor werkzaamheden ontvangen en krijgt de helft van de onkostenvergoeding.
Deze regeling geldt niet voor burgerraadsleden.
Samenloop met arbeidsongeschiktheidsuitkering
Als je als raadslid of burgerraadslid een uitkering ontvangt wegens volledige of gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid, kan de vergoeding voor je werkzaamheden in Tilburg op jouw verzoek worden verlaagd. Zo kan worden voorkomen dat je uitkering op een lager percentage wordt vastgesteld en je er financieel op achteruit gaat.
Word je raadslid of burgerraadslid terwijl je een uitkering ontvangt, of verandert jouw situatie, dan is het belangrijk om te bekijken wat dit voor jou betekent. De Vereniging voor Raadsleden biedt een duidelijk overzicht van relevante informatie.
Aanvullende Tilburgse rechten en vergoedingen
Hieronder wordt ingegaan op de rechten en vergoedingen die specifiek van gelden voor Tilburgse (burger)raadsleden. Deze rechten en vergoedingen zijn vastgelegd in de lokale verordening Rechtspositie raadsleden en burgerraadsleden Tilburg
Reis- en parkeerkosten
Landelijk is geregeld dat de reiskosten van raads- en burgerraadsleden worden vergoed voor reizen die gemaakt worden bij het vervullen van het politieke ambt. In Tilburg worden de reiskosten voor het woon-werkverkeer, dat wil zeggen de reizen van het woonadres naar het gemeentekantoor, vergoed via een vaste vergoeding. Deze wordt berekend door een vast gemiddelde van het aantal vergaderingen per jaar (40) te vermenigvuldigen met twee in verband met de fractievergaderingen, wat weer wordt vermenigvuldigd met tweemaal de afstand woonhuis tot stadhuis. Deze vergoeding wordt maandelijks uitgekeerd.
Ook wordt op grond van landelijke regels bij gebruik van het eigen vervoermiddel de parkeerkosten vergoed. De Tilburgse regels wijken hiervan af, in die zin dat er ook de mogelijkheid bestaat voor (burger)raadsleden om een zakelijk flexabonnement voor een nabijgelegen parkeergarage te ontvangen ter vergoeding van hun parkeerkosten. Wanneer hier gebruik van wordt gemaakt, is het echter niet mogelijk om de (resterende) parkeerkosten apart te declareren. Neem contact op met de griffie wanneer je een zakelijk flexabonnement wilt aanvragen.
Loopbaanoriëntatie
In Tilburg is ervoor gekozen om gebruik te maken van de mogelijkheid om kosten van loopbaanoriëntatie door raadsleden te vergoeden. Dit betreft kosten die een raadslid maakt om zich tijdens het ambt te oriënteren op zijn verdere loopbaan of mobiliteit bevorderende activiteiten, maar die géén sollicitatieactiviteiten behelzen. Dus een cursus ‘Ken uzelf’, het leren schrijven van een bedrijfsplan of een sollicitatietraining kwalificeert wel, maar netwerkgesprekken of outplacement niet. Voorwaarde is wel dat de kosten gemaakt worden in het laatste jaar van de raadsperiode.
De vergoeding bedraagt maximaal € 2.000 per raadsperiode per raadslid, waarbij de maximale vergoeding voor loopbaanoriëntatie en scholing gezamenlijk ten hoogste € 3.000 per raadslid per raadsperiode bedraagt. Er zijn een aantal uitzonderingen van toepassing: zo mag de prijs-kwaliteitverhouding niet onredelijk zijn, mogen de kosten niet gemaakt zijn voor sollicitatieactiviteiten en mogen de kosten ook niet bij een andere partij voor vergoeding in aanmerking komen. Ook geldt dat burgerraadsleden geen recht hebben op deze vergoeding op grond van landelijke regels; enkel raadsleden komen hiervoor in aanmerking.
Scholing
Naast een vergoeding voor loopbaanoriëntatie is er in Tilburg voor gekozen dat (burger) raadsleden kosten voor scholing vergoed kunnen krijgen. Het betreft hier niet-partijpolitiek georiënteerde scholing die verband houdt met de vervulling van de functie. Partijpolitieke scholing komt niet voor vergoeding door de gemeente in aanmerking.
De inhoud van de scholing is bepalend: scholing is functiegericht als zij beoogt de voor de functie benodigde vakkennis en vaardigheden te verwerven dan wel actueel te houden. Scholing is partijpolitiek georiënteerd als zij geheel of gedeeltelijk tot doel heeft betrokkene op te leiden in het gedachtegoed van de desbetreffende partij.
De vergoeding bedraagt maximaal € 2.000 per raadsperiode per (burger)raadslid, waarbij voor raadsleden geldt dat de maximale vergoeding voor loopbaanoriëntatie en scholing gezamenlijk ten hoogste € 3.000 per raadslid per raadsperiode bedraagt. De griffie organiseert overigens met regelmaat educatieve activiteiten voor alle raads- en burgerraadsleden. Deze worden betaald vanuit de budgetten die voor de gemeenteraad zijn gereserveerd en vallen daarmee buiten de hierboven beschreven vergoeding.
Belasting en administratie
Opting-in
De vergoeding voor werkzaamheden die je als raads- of burgerraadslid ontvangt, wordt niet als regulier loon gezien. Via de zogenaamde opting-inregeling van de Belastingdienst kan deze echter wel als loon uit een reguliere dienstbetrekking worden behandeld, waardoor er door de gemeente bij de maandelijkse uitbetaling al loonbelasting wordt ingehouden. Dit is handig voor administratieve eenvoud en het voorkomen van naheffingen.
Wanneer je namelijk geen gebruik maakt van opting-in, moet je zelf alle inkomsten opgeven via de aangifte inkomstenbelasting onder ‘resultaat uit overige werkzaamheden’. Omdat er dan niet maandelijks loonbelasting wordt ingehouden, betaal je de belasting in dat geval achteraf. Gebruikmaken van opting-in is optioneel en afhankelijk van je voorkeur. Bij toelating als raadslid of burgerraadslid wordt door de griffie een formulier verstrekt om opting-in aan te vragen.
Loonheffingskorting
Het is mogelijk om loonheffingskorting aan te vragen over het inkomen dat je als (burger)raadslid ontvangt. Wanneer dit wordt toegepast, betaal je minder belasting over je inkomen, waardoor je netto meer overhoudt van je vergoeding.
Of het toepassen van loonheffingskorting voordelig is, hangt ervan af of je ook ander inkomen ontvangt. In het algemeen is het het meest voordelig om op het hoogste inkomen loonheffingskorting toe te passen. Dit kan niet alleen inkomen uit arbeid zijn, maar bijvoorbeeld ook uit een uitkering, AOW of pensioen. Het is mogelijk om maar op één inkomen loonheffingskorting toe te passen.
Bij toelating als (burger)raadslid wordt door de griffie een formulier verstrekt om loonheffingskorting aan te vragen.