Volksvertegenwoordiging en participatie

Inwoners van Tilburg, Berkel-Enschot, Udenhout en Biezenmortel kunnen actief meedoen aan het politieke proces door onderwerpen onder de aandacht van de gemeenteraad te brengen, in te spreken tijdens informatiebijeenkomsten, brieven of petities in te dienen, en in sommige gevallen een raadgevend referendum aan te vragen. De Raadsgriffie begeleidt deze processen en zorgt dat initiatieven op de juiste manier bij de raad terechtkomen, terwijl de raad bepaalt hoe en wanneer zij over deze input besluit. Zo wordt de participatie van inwoners structureel onderdeel van de volksvertegenwoordiging.

Inspraakmogelijkheden voor inwoners

Inwoners, instellingen en organisaties kunnen zelf een onderwerp onder de aandacht van de raad brengen met de wens daarover met de raad in gesprek te gaan, al dan niet op een externe locatie. Zij kunnen hiervoor contact opnemen met de raadsgriffie, die het verzoek voorlegt aan de agendacommissie. De commissie bepaalt welke onderwerpen op de agenda komen en hoe bijeenkomsten en gesprekken van de raad worden georganiseerd. Een uitkomst kan zijn dat het gesprek buiten de agenda van de raad om plaatsvindt. Daarmee is het geen raadsbijeenkomst, maar een gesprek waarbij de organisatie volledig ligt bij de initiatiefnemers en waarbij de fracties worden uitgenodigd.

Inwoners en vertegenwoordigers van organisaties kunnen tijdens informatiebijeenkomsten hun mening geven over onderwerpen op de agenda. Dit heet inspreken. Insprekers krijgen vijf minuten spreektijd om hun standpunt toe te lichten. Tijdens debatbijeenkomsten en raadsvergaderingen is inspreken niet toegestaan.

  • Voorwaarden: Alleen inwoners van Tilburg, Berkel-Enschot, Udenhout en Biezenmortel of vertegenwoordigers van organisaties die in Tilburg, Berkel-Enschot, Udenhout en Biezenmortel actief zijn, mogen inspreken. Aanmelden moet uiterlijk op de donderdag vóór de bijeenkomst vóór 12.00 uur via raadsgriffie@tilburg.nl, met vermelding van naam, adres en onderwerp. Bij agendapunten over omgevings- of bestemmingsplannen is inspreken alleen mogelijk als er eerder een zienswijze is ingediend.
  • Tijdens het inspreken: Iedere inspreker krijgt maximaal vijf minuten spreektijd en kan een presentatie tonen. De voorzitter kan in uitzonderlijke gevallen van de spreektijd afwijken. Na de inspraak kunnen raadsleden vragen stellen aan de insprekers.
  • Onderwerpen waarop niet kan worden ingesproken: zaken waarvoor bezwaar of beroep is ingediend, benoemingen van personen, gedragingen waarover klachten mogelijk zijn, privébelangen, onderwerpen die geen directe betrekking hebben op Tilburg, eerdere inspraak of afgeronde inspraakprocedures, en onderwerpen die niet openbaar zijn volgens de Wet open overheid.

Het staat iedereen vrij om een brief te sturen naar de raad. Dit kan via een papieren brief of via een e-mail naar raadsgriffie@tilburg.nl. Alle brieven worden geanonimiseerd en vervolgens openbaar gepubliceerd op Notubiz onder ingekomen stukken. Tijdens de raadsvergadering beslist de raad wat er met elke brief gebeurt bij het agendapunt vaststelling ingekomen stukken. De raad kan deze ter kennisgeving aannemen, het college verzoeken de brief af te handelen of de brief betrekken bij een bijeenkomst van de raad. In het laatste geval wordt de brief ook geplaatst bij de vergaderstukken van de betreffende bijeenkomst. Dat de raad een brief ter kennisgeving aanneemt, sluit niet uit dat je als raads- of burgerraadslid alsnog iets met de brief kunt doen in het kader van je volksvertegenwoordigende en/of controlerende rol, bijvoorbeeld door het stellen van vragen hierover.

Formele burgerinitiatieven

Alle inwoners van Nederland hebben het recht om bij de overheid een petitie in te dienen om actie te vragen of een probleem aan te kaarten. In Tilburg kunnen inwoners via het petitie loket een petitie starten over zaken die in de gemeente spelen. Zodra een petitie openbaar is, kunnen andere inwoners deze ondertekenen. Wanneer er voldoende handtekeningen zijn verzameld of een belangrijk moment voor het onderwerp aanbreekt, kan de petitie worden ingediend bij de gemeenteraad.

De raadsgriffie zorgt ervoor dat de petitie bij de juiste plek terechtkomt en houdt de indiener op de hoogte van de verdere afhandeling. De aanbieding van de petitie vindt binnen 14 dagen na indiening plaats in een bijeenkomst van de raad. Dit kan de raadsvergadering zijn, maar ook een andere bijeenkomst van de raad, zoals een informatiebijeenkomst.

Inwoners van Tilburg kunnen een raadgevend referendum aanvragen over een genomen raadsbesluit. De uitslag van een referendum is niet bindend voor de gemeenteraad.

Een referendumprocedure start met een inleidend verzoek, dat binnen drie weken na bekendmaking van het raadsbesluit moet worden ingediend en door minimaal 1.300 kiesgerechtigde inwoners moet worden ondersteund. Als dit verzoek geldig wordt verklaard, moet het initiatief vervolgens worden ondersteund door in totaal 8.000 kiesgerechtigde inwoners.

Niet ieder raadsbesluit komt in aanmerking voor een referendum. Uitzonderingen zijn vastgelegd in de Referendumverordening Tilburg, bijvoorbeeld bij besluiten over de begroting of gemeenschappelijke regelingen. De referendumcommissie toetst of een verzoek aan de voorwaarden voldoet.

Als er voldoende steun is, besluit de raad tot het houden van een referendum. Dit vindt plaats tussen vier en zes maanden na het besluit. Na het referendum neemt de raad opnieuw een besluit over het betreffende onderwerp.